Een haalbaarheidsonderzoek is geen rekensommetje achteraf
Tijdens een bestuursvergadering waar ik als toehoorder bij zat, viel me iets op. Zodra het woord "haalbaarheidsonderzoek" viel, keken de aanwezige bestuursleden elkaar aan met een blik van, wat gaan ze daar nou precies mee onderzoeken? Niemand die het hardop vroeg, maar de verwarring hing duidelijk in de lucht. En dat is een terechte verwarring, want het woord wordt vaak gebruikt alsof iedereen wel weet wat erin zit, terwijl dat in de praktijk zelden zo is.
Wat een haalbaarheidsonderzoek voor een sportpark wel en niet is
Een haalbaarheidsonderzoek is geen bevestiging achteraf dat een al gekozen plan wel goed zal gaan. Het is ook geen technische toets alleen, van bodem, gras of klimaat. Een goed haalbaarheidsonderzoek voor een sportpark toetst of een gekozen richting, meestal voortkomend uit een Sportparkvisie, ook daadwerkelijk uitvoerbaar is. Ruimtelijk, financieel en organisatorisch.
Concreet betekent dat: past het beoogde gebruik binnen de beschikbare ruimte? Wat kost het, wie draagt die kosten, en is dat reëel gezien de begroting? En, misschien wel het meest onderschatte onderdeel, is er voldoende draagvlak bij de verenigingen en gebruikers om het ook echt te laten werken? Een technisch prima plan waar niemand achter staat, strandt namelijk net zo hard als een plan waar het geld voor ontbreekt.
Waarom timing hier alles is
Ik zie het vaak op twee manieren misgaan. De eerste is te vroeg beginnen. Een haalbaarheidsonderzoek uitvoeren voordat er ook maar enige richting is gekozen, levert een dik rapport op met te veel scenario's en te weinig focus. De tweede, en die zie ik nog vaker, is te laat beginnen. Een gemeente of vereniging heeft eigenlijk al besloten wat er moet gebeuren, en het haalbaarheidsonderzoek wordt achteraf ingezet om dat besluit te onderbouwen. Dan is het geen onderzoek meer, maar een rechtvaardiging, en dat voelt voor iedereen die er wel bij betrokken is geweest ook zo aan.
De juiste plek zit ertussenin. Eerst een heldere richting, dan het onderzoek dat toetst of die richting ook echt standhoudt, met ruimte om bij te sturen als dat nodig blijkt.
Wat het uiteindelijk oplevert
Een goed haalbaarheidsonderzoek voor een sportpark levert geen dichtgetimmerd besluit op, maar een onderbouwde keuze. Het maakt zichtbaar wat een scenario kost, wat het oplevert, en waar de risico's zitten, zodat een gemeenteraad, een sportbedrijf of een groep verenigingen een weloverwogen besluit kan nemen in plaats van te varen op onderbuikgevoel.
Ik zie dit onderzoek daarom nooit los van de rest van het traject. Het bouwt voort op een Sportparkvisie, en legt de basis voor de uitvoering die daarna volgt, van Zwijndrecht tot Gouda zie ik dat een goed getimed onderzoek het verschil maakt tussen een plan dat blijft liggen en een plan dat echt van de grond komt.
Twijfelt u of uw sportpark klaar is voor een haalbaarheidsonderzoek, of juist nog een stap eerder zit? Ik denk er graag over mee.
Natasja Heijink
Ontwikkelregisseur maatschappelijke sportlocaties