Gedeeld gebruik van sportaccommodaties klinkt simpel, tot eigendom en beheer verschillen
Een schoolbestuurder vroeg me eens waarom haar school niet gewoon de kantine van de voetbalclub ernaast kon gebruiken voor de tussenschoolse opvang. Het leek haar zo voor de hand liggend: de ruimte stond het grootste deel van de dag toch leeg. Het antwoord bleek een stuk ingewikkelder dan de vraag.
Gedeeld gebruik van sportaccommodaties loopt in de praktijk vaak vast op iets wat in eerste instantie helemaal geen sportvraagstuk lijkt: eigendom, beheer en gebruik liggen zelden in dezelfde handen. Vaak is de gemeente eigenaar van de grond, terwijl een vereniging, gerund door vrijwilligers, verantwoordelijk is voor beheer en van oudsher een exclusief gebruiksrecht heeft op de accommodatie (Sport Knowhow XL, 2024). Voor die vereniging is verhuur aan derden dan niet altijd mogelijk of aantrekkelijk, en de bestuurskracht om dat wel te organiseren ontbreekt vaak simpelweg. Precies zoals bij die schoolbestuurder: niet onwil, maar een praktisch en organisatorisch obstakel dat niemand had opgelost.
Toch zijn er genoeg voorbeelden die laten zien dat het wel degelijk kan. In Engelen maakte de kantine van de voetbalclub plaats voor een multifunctioneel gebouw, waar naast de voetballers ook jeugd- en jongerenwerk, een basisschool, een kinderopvangorganisatie, een dansschool, een yogastudio, een muziekschool en een fysiotherapeut gebruik van maken (Sport Knowhow XL, 2024). Een heel andere, meer letterlijke vorm van gedeeld gebruik is te vinden in Utrecht, waar een voetbalcomplex is opgetild en nu dienst doet als dak van een parkeergarage.
Wat deze voorbeelden gemeen hebben, is dat gedeeld gebruik niet vanzelf ontstond door simpelweg een deur open te zetten. Er was een bewuste organisatorische en soms juridische keuze voor nodig: wie beheert wat, wie is verantwoordelijk, en hoe wordt de vereniging gecompenseerd voor het gedeelde gebruik van haar ruimte. Dat raakt direct aan wat ik eerder schreef in Een Sportpark heeft net zo goed een regisseur nodig als een gemeente: zonder een duidelijke verbindende rol blijft gedeeld gebruik vaak steken in een goed idee.
Sportparkmanagement en gedeeld beheer
Wij helpen scherp krijgen wélke vorm van gedeeld gebruik voor een specifiek Sportpark kansrijk is, en wat daarvoor organisatorisch nodig is, voordat de juridische uitwerking, samen met juristen en vastgoedspecialisten, begint.
Een open hek maakt nog geen maatschappelijk sportpark
Ziet u kansen voor gedeeld gebruik op uw Sportpark, maar loopt u vast op de vraag wie wat regelt? Wij van Saven denken hier graag over mee, als onderdeel van ons bredere sportaccommodatie advies aan gemeenten en beheerders. Bekijk onze aanpak.
Natasja Heijink
Ontwikkelregisseur maatschappelijke sportlocaties