Waarom een Sportpark soms de sleutel is tot een heel gebied

Een dossier over Schiedam hield me laatst een paar dagen bezig. Een voetbalveld, aangelegd bovenop het dak van een snelwegtunnel. Niet als publiciteitsstunt, maar als serieuze oplossing voor een heel concreet gemeentelijk probleem.

Schiedam kampte met een woningbouwopgave, verouderde sportaccommodaties en de wens om inwoners een sociale stijging te bieden, alle drie tegelijk, op een plek waar simpelweg te weinig ruimte voor was. De oplossing kwam er niet door sport en woningbouw als twee aparte dossiers te behandelen, maar door ze in samenhang op te lossen: enkele sportclubs verhuisden naar een nieuw sportpark op het dak van de doorgetrokken A4, waardoor op de vrijgekomen plekken ruimte ontstond voor nieuwe woningen (Bouw in Ontwikkeling, 2020). Het resulterende sportcomplex trok bij de opening in 2016 zo'n achtduizend bezoekers, en het onderliggende businessmodel werd door de betrokkenen expliciet gedeeld als voorbeeld voor andere gemeenten met vergelijkbare vraagstukken.

Dit is een ander verhaal dan het spanningsveld dat ik eerder beschreef in Sportpark en woningbouw: vriend of vijand?, waar sport vaak pas laat wordt meegenomen in gebiedsontwikkeling, als iets waar achteraf nog ruimte voor gezocht moet worden. Schiedam laat zien wat er gebeurt als je het omdraait: een Sportpark niet behandelen als sluitpost van een gebiedsplan, maar als volwaardig onderdeel ervan, vanaf het begin.

Sportpark en woningbouw: vriend of vijand?

Dat vraagt wel om iets anders dan de klassieke aanpak. Wie een Sportpark apart bekijkt, ziet alleen de sportvraag: hoeveel velden, hoeveel leden, hoeveel bezetting. Wie een Sportpark als onderdeel van gebiedsontwikkeling bekijkt, ziet een veel bredere gereedschapskist: verplaatsing, dubbel grondgebruik, gedeelde financiering met woningbouw, en soms zelfs letterlijk bouwen op plekken die niemand eerder als sportlocatie had bedacht.

Ik zie in de praktijk dat dit zelden vanzelf gebeurt. Het vraagt dat sport, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting vanaf het begin met elkaar aan tafel zitten, in plaats van drie gescheiden trajecten die elkaar toevallig kruisen. Precies dat gesprek is waar Saven een rol in speelt: niet het technisch ontwerpen van de gebiedsontwikkeling zelf, dat is werk voor stedenbouwkundigen en gebiedsregisseurs, maar het scherp krijgen van de ontwikkelrichting voor het Sportpark zodat die vanaf het begin aansluit bij de bredere gebiedsopgave, in plaats van er achteraf ongemakkelijk tussen gewrongen te worden.

Speelt er in uw gemeente een gebiedsontwikkeling waar een Sportpark bij betrokken is, of zou moeten zijn? Wij van Saven denken hier graag vroegtijdig in mee, samen met de partijen die de gebiedsontwikkeling zelf vormgeven. Bekijk hoe wij samenwerken met gemeenten en sportparken.

Natasja Heijink

Ontwikkelregisseur maatschappelijke sportlocaties

Voor gemeenten en sportparken