Een Sportpark is meer dan een speelveld: de bredere maatschappelijke opdracht

Tijdens een gesprek met een gemeente vroeg een wethouder mij laatst hoeveel extra velden er nodig waren om de wachtlijst weg te werken. Een logische vraag, maar toen we doorpraatten bleek het eigenlijke gesprek ergens anders over te gaan: over een wijk waar mensen elkaar nauwelijks kennen, waar ouderen weinig aanspraak hebben, en waar sport een van de weinige plekken is waar generaties en culturen elkaar nog tegenkomen. Op dat moment werd duidelijk dat de vraag helemaal niet "hoeveel velden" was, maar "wat moet dit Sportpark voor de wijk betekenen".

Dat is geen toevallige wending. Sporten en bewegen worden in het Gezond en Actief Leven Akkoord expliciet ingezet om de sociale basis te versterken, juist omdat samen bewegen mensen in contact brengt, vriendschappen oplevert en gevoelens van eenzaamheid kan verkleinen (Movisie, 2024). Sportverenigingen blijken in de praktijk vaak veel meer te doen dan sport alleen: ze bieden informele zorg en mentale begeleiding, ondersteunen leden bij financiële drempels, en fungeren als ontmoetingsplek voor de hele buurt (Ontmoetingspark Slangenbeek/ATC'65).

Ook hier geldt hetzelfde principe dat we bij klimaat hanteren: Saven voert zelf geen welzijnsprogramma's uit en is geen zorgorganisatie. Wat wij wel doen, is deze maatschappelijke opdracht meewegen bij het bepalen van de ontwikkelrichting van een Sportpark, naast gebruik, bezetting en exploitatie.

Het risico als je dit niet doet: een Sportpark dat op papier efficiënt is ingericht (hoge bezetting, sluitende exploitatie), maar dat voor de wijk eigenlijk weinig betekent. Andersom kan een Sportpark dat bewust ruimte maakt voor ontmoeting, gedeeld gebruik van sportaccommodaties door meerdere doelgroepen, en activiteiten naast de reguliere sport, juist een veel grotere maatschappelijke waarde opleveren dan de bezettingscijfers alleen laten zien.

Ontmoetingspark Slangenbeek, thuisbasis van ATC'65, heeft dit laten meten in plaats van alleen te beweren. Naast sport bieden zij informele zorg, mentale begeleiding en dagbesteding, ondersteunen ze leden bij contributieproblemen, en dragen ze aantoonbaar bij aan het tegengaan van eenzaamheid en het versterken van sociale cohesie in de wijk. Toen ze dit lieten doorrekenen, kwam de zogeheten "social handprint" uit op bijna 1,8 miljoen euro aan maatschappelijke waarde (Ontmoetingspark Slangenbeek/ATC'65). Een getal dat in geen enkele bezettingsgraadberekening zichtbaar wordt, maar dat voor een gemeente of woningcorporatie wel degelijk relevant is bij de vraag of een investering in een Sportpark de moeite waard is.

Voor gemeenten en sportbedrijven betekent dit dat de vraag "wat heeft deze wijk nodig van dit Sportpark" net zo vroeg op tafel moet komen als de vraag naar gebruik en exploitatie, niet als sympathiek extraatje achteraf. Wij van Saven nemen deze bredere opdracht daarom standaard mee in de ontwikkelrichting, samen met de vraagstukken die we eerder beschreven in Een open hek maakt nog geen maatschappelijk sportpark.

Een open hek maakt nog geen maatschappelijk sportpark

Benieuwd wat dit voor uw gemeente of Sportpark kan betekenen? Bekijk hoe wij hierin samenwerken met gemeenten.

Natasja Heijink

Ontwikkelregisseur maatschappelijke sportlocaties

Voor gemeenten en sportparken